معنای زینب

«زاء» اشارهاست به مادرش زهرا، که بهره وافی از کمالات او به ارث برده است.

«یاء» کنایه از پدر بزرگوارش علی علیهالسلاماست .

«نون» کنایهاست از دو برادرش حسنین، چون قدر جامع بین آن دو بزرگوار نهایت مقامات است که مقاموصول باشد.

«باء» کنایهاست از جد بزرگوارش «النبیّ الامّی العربی.»

و بنابر پنج حرف که زین أب باشد؛

«الف» اشاره به احمد؛ «نون» کنایه از حسن علیهالسلام؛ «یا»اشاره به حسین علیهالسلام؛ چون این مخدّره از کمالات هر یک از پنج تن آل عبانصیبی برده، لذا خلّاق عالم، خواست مقامات و کمالات این مجلّله بر موجودات ظاهر و هویداگردد که مردم به مقاماتش خبیر و به شئوناتش بصیر باشند؛ لذا خود اسمی برای اواختیار کرد که مظهر مقامات او باشد تا مردم او را بشناسند و به توسّلش تقرّب جویندو این منقبت را نمیتوان کم شمرد؛ زیرا که این از خصایص خواصّ درگاه احدیّت است وهر کسی به این مقام محمود نرسد. و از جمله کسانی که به این خصوصیّت، مخصوص شدهزینب کبری، بوده و در این خصوص روایتی وارد شده است که میفرماید:

«در زمانی کهحضرت زینب علیهاالسلام به دنیا آمدند؛ پیامبر اکرم در سفر بودند. پس از تولد حضرتصدّیقه طاهره به امیرالمومنین علیهماالسلام پیغام فرستاد که چون پدرم در سفر استبرای دخترت نام بگذار. آن حضرت فرمود: من بر پدرت سبقت نمیگیرم، صبر فرمای که بهاین زودی مراجعت خواهد نمود و هر نامی که صلاح داند مینهد. چون سهروز بگذشت رسول خدا مراجعت فرمود و به جهت آن که هر گاه از سفر مراجعت میکردند اولبه خانه حضرت زهرا میرفتند؛ به سرای عصمت کبری در آمد.

امیرالمومنین علیهالسلامخدمت آن حضرت عرض کرد: یا رسول الله! حق تعالی جلّ و علا دختری به دخترت عطافرموده است برایش نامی تعیین کنید. (کمال حیوانبه کثرت گوشت و پیه، و کمال درخت به زیادتی شاخ و برگ و میوه، و کمال انسان به اخلاقاو است.)

فرمود: اگر چه فرزندان فاطمه اولاد من هستند لکن امر ایشان باپروردگار عالم است و من منتظر وحی میباشم. در این حال جبرییل نازل شد عرض کرد: یارسولالله! خداوند سلام میرساند و میفرماید: نام این مولود را زینب بگذار، چراکه این نام را در لوح محفوظ نوشتهایم.

پیامبر اکرم صلیاللهعلیه و آله و سلم قنداقه آن مولود گرامی را طلبید و به سینه چسبانید و بوسید ونامش را زینب نهاد و فرمود: وصیّت میکنم حاضرین و غایبین امّت را که این دختر رابه حرمت پاس بدارند. همانا وی به خدیجه کبری شبیه است.»(5)

پینوشتها:

1- لسان العرب، ج 6، ص 88.

2-المناقب، ج3، ص 357.

3-کنوزالحقایق، ص 155/ کنزالعمال، ج 6، ص 154/ و مضمون آن در ذخائر العقبی، ص 16/ مستدرکالصحیحین، ج 3، ص 160/ و ج 2، ص 241/ الدر المنثور در ذیل آیه شریفه (و فی الارضقطع متجاورات و جنات من اعناب) الخ.

4-در سورهابراهیم آیه 24: (الم تر کیف ضربالله مثلاً کلمة طیّبة کشجرة طیبة)

5-ناسخالتواریخ (حضرت زینب علیهاالسلام) ص 44.

منبع:کتاب خصائص زینبیه، مرحوم سید نورالدین جزائری، بادخل و تصرف